فعاليت هاي علمي اصلاح نباتات در ايران عملاً از اولين دهه 1300 هجري شمسي شروع و به صورت پراكنده در مناطق محدودي از كشور انجام مي گرديد . با تأسيس مدرسه عالي فلاحت  و سپس دانشكده كشاورزي كرج (زير نظر وزارت كشاورزي) در سال 1306   اين كوشش ها سامان يافت وتحقيقات غلات از سال 1309 با  عمليات سلكسيون و اصلاح بذر در توده هاي بومي آغاز گرديد .

در دهه چهارم قرن چهاردهم شمسي با توجه به پراكندگي تحقيقات در دستگاه هاي مختلف وزارت كشاورزي و توجه به اين واقعيت كه اداره كل  زراعت وقت با تشكيلات محدود و امكانات ناچيز خود مستقيماً  توانايي هدايت اين امر را نداشت  ، ضرورت تأسيس موسسه اي مستقل با اختيارات وسيع قانوني احساس گرديد . بنابراين تشكيلات موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر بر اساس لايحه قانوني مصوب مجلس شوراي ملي كه در تاريخ 3/8/1338  به تصويب مجلس سناي وقت رسيد مشتمل بر 6 ماده و يك تبصره  مورد موافقت قرار گرفت  و موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر رسماً تأسيس گرديد .         

 فعاليت هاي  موسسه تحقيقات اصلاح و تهيه نهال و بذر  در بدو امر در سه واحد مستقل شامل : بررسي هاي زراعي ، بررسي هاي باغباني و تكثير و كنترل وگواهي بذر متمركز بود. با گسترش فعاليت ها و ضرورت تخصصي شدن تحقيقات و تأمين نيازها و تجهيزات مورد نياز به ويژه تأمين نيروي متخصص ، بخش هاي تحقيقات غلات ، باغباني ، دانه هاي روغني ، ذرت ، پنبه ، حبوبات ، علوفه ، برنج ، سبزي و صيفي ، فيزيولوژي و بيوتكنولوژي ، ژنتيك و ذخاير توارثي گياهي ، كنترل و گواهي بذر ايجاد گرديدند.